Disqus for http-www-niepospolita-nl

FLEVOLAND - NAJMŁODSZA Z PROWINCJI.


pomarańczowe love

Pokaż mi granice a ja Ci pokażę jak je przesunąć. Brzmi jak hasło z plakatu Loesje, ale mam wrażenie, że to domena Holandii. Który inny kraj nie walczy o swoje granice z innymi państwami, ale z wodą? Wyobraź sobie tylko – budzisz się pewnego dnia i myślisz "A może by tak nowa prowincja?"

Flevoland, bo nim mowa jest największą na świecie sztuczną wyspą i znajduje się 5 metrów poniżej poziomu morza. Prowincja składa się z dwóch części – Noordoostpolder, która jest częścią stałego lądu i Flevopolder, czyli faktycznej wyspy. Czego potrzeba było, aby cieszyć się nowym stałym lądem?

OJCIEC DYREKTOR CORNELIUS LELY

Zacznijmy od tego, że plany osuszenia tego terenu były już w XVII wieku, jednak wtedy technologia jeszcze nie była tak dobra. A potem pojawił się Cornelius Lely – marzyciel i inżynier, bez którego Holandia nie byłaby taka sama. Już w 1886, po tym jak rozpoczął pracę w Zuiderzee Society roku zaczął obmyślać jak osuszyć zatokę. Do 1891 miał juz cały plan, ale na jego realizację musiał czekać do 1918, na co złożyły sie dwie rzeczy – po pierwsze po I wojnie światowej ludzie potrzebowali nowych lądów, a po drugie w 1916 roku Niderlandię nawiedziła straszna powódź.
Zatokę zamknięto tamą Afsluitdijk, której budowa trwała pięć lat, ma 32 kilometry długości i biegnie z Den Oever w Noord Holland do Zurich we Fryzji. Z zatoki Zuiderzee powstało słodkie jezioro IJsselmeer. W latach 70 na jeziorze wybudowano drugą tamę – Houtribdijk z Enkhuizen do Lelystad, którą miałam okazję podróżować.


pomarańczowe love
pomnarańczowe love
pomarańczowe love

Po wybudowaniu Afsluitdijk rozpoczęto osuszanie terenu i lokację nowych miast. Pierwotnie władze Holandii chciały osuszyć całe jezioro, a zaczęto od północno – wschodniej części jeziora, gdzie w 1936 roku powstał Noordoostpolder. Na jego terenie były dwie wyspy – Urk i Schokland, które do niego wcielono. Dziś Noordoostpolder jest osobną gminą z siedzibą w Emmeloord, a Urk stanowi odrębną gminę.


pomarańczowe love

Po osuszeniu Noordoostpolder i utworzeniu miasta Emmeloord postanowiono dalej osuszać teren i tak powstały kolejne gminy – Dronten, Lelystad, Almere i Zeewolde. Lelystad, którego nazwa powstała w wyniku dodania do nazwiska Corneliusa Lely cząstki "stad" zostało stolicą Flevolandu. Obecnie Lelystad jest największą gminą w Holandii, a sławę zyskało między innymi dzięki książce Jorisa van Casterena pod tytułem "Lelystad".

LELYS(T)AD

Casteren opisuje w niej, jak Lelystad było postrzegane przez projektantów – jako miasto cud, które dzięki nowoczesnej formie, wielkich, szklanych domach i szerokich uliczkach miało być najbardziej pożądaną destynacją w Holandii. Duże domy i zieleń miały przyciągnąć ludzi tłoczących się w klaustrofobicznym i zatłoczonym Amsterdamie. Miasto było eksperymentem – pozbawionym historii, wszystko było sztuczne i zaplanowane. Van Casteren krytykuje to miasto, jego rodzice byli jednymi z pierwszych, którzy do raju się przenieśli, ale szybko okazało się, że to nie raj, a piekło na ziemi. W latach 80 i 90 miasto straszyło pustostanami i największą w Holandii przestępczością. Tak, jak szybko Lelystad miało stać się cudem i dumą Holandii tak szybko upadło.


lelystad '80
źródło
lelystad nederland
źródło
lelystad nederland
źródło
Dziś dużo większe tryumfy święci Almere. Najmłodsze miasto Holandii, którego nazwa pochodzi od jeziora Almere. Prawa miejskie uzyskało w 1984 roku i dziś jest jednym z najbardziej zaludnionych miast w Holandii. Na popularność tego ostatniego składa się także położenie – z Almere najbliżej jest do starej Holandii, z Amsterdamu można dostać się tam pociągiem w 20 minut.


batavia stad

FLEVOLIJN

Przez Flevoland biegną dwie linie kolejowe – główna Flevolijn, która łączy Lelystad i Weesp powstała już w latach 80 ubiegłego wieku. Na jej trasie jest siedem stacji, z czego sześć w samym Almere, siódmą jest Lelystad. Druga, Hanzelijn jest czasem uznawana za przedłużenie Flevolijn, ale to błędne. Hanzelijn łączy Lelystad ze Zwolle, a do jej stacji należą Dronten i Kampen Zuid. Jest najmłodszą linią w kraju, ukończoną w 2012 roku. W międzyczasie rozważano jeszcze połączenie Schiphol – Groningen, które biegłoby przez Almere, Lelystad, Emmeloord, Heerenveen i Drachten. Pierwsze pomysły pojawiły się w 1989 roku jako projekt ProRail 21. Miał zostać ukończony w 2015 roku. Plany porzucono ostatecznie w 2007 roku. Rząd holenderski przyznał jednak Północy Holandii zadośćuczynienie.


flevoland nederland

Nie podaje się jednak gmina Noordoostpolder, która wciąż bada możliwości połączenia kolejowego z Emmeloord. Więcej informacji o Flevo -, Hanze – i Zuiderzeelijn można znaleźć na stronie: infrastruct/zuiderzeelijn.


Najstarsze miasto Flevolandu, powstało jako jedna z pierwszych miejscowości na nowo otrzymanym terenie. Emmeloord jest siedzibą gminy Noordoostpolder, który połączony jest ze stałym lądem. To w tej części Flevoland znajdują się dwa historyczne ośrodki – Urk i Schokland. Schokland jest na liście dziedzictwa kulturowego UNESCO. Osadę opuszczono w XIX wieku obawiając się podtopień. W samym Emmeloordzie mieszka wielu obcokrajowców, głównie z Polski i Litwy, dzieje się tak za sprawą działających tam biur pośrednictwa pracy. Mieszkałam w Emmeloordzie ponad trzy miesiące i z moich obserwacji wynika, że miasto umiera po zamknięciu sklepów. Do miejscowości obok po 20 nie kursują już autobusy, w mieście nie rozwija się turystyka, ani gastronomia. Być może są to tylko moje subiektywne odczucia. Szkoda, że plany ZZ lijn wzięły w łeb, uważam, że miasto mogłoby wiele na tym zyskać. 


sinterklaas emmeloord
Ulica handlowa w Emmeloord, listopad 2013 (Sinterklas feest)
emmeloord flevoland
Emmeloord, kwiecień 2014
FLEVO - CHLEWOLAND
W chwili, kiedy napisałam ten artykuł jestem już daleko poza Flevolandem, ba, jestem w najstarszym mieście w Holandii! Sama prowincja Flevoland jest dla mnie przytłaczająca - współczuję osobom, dla których Flevoland to pierwszy kontakt z Holandią, gdybym trafiła najpierw do Emmeloordu a nie do Leiden nigdy by mnie tak Holandia nie zauroczyła. Flevoland to już nie ta sama Holandia...

creil flevoland nederland
pole i budujący sę wiatrak = typowy krajobraz Flevolandu! Na zdjęciu pole cykorii w Creilu, a wiatrak jest częścią Wiatrakowego Parku

Trzeba faktycznie przyznać, że Flevoland jest przemyślany - do bólu wykalkulowany. Bardzo dobra infrastruktura i oznakowanie, autostradka, atrakcje i ceny (północny wschód Holandii to podobno jedne z najtańszych i biedniejszych regionów). Dla mnie Flevoland to przede wszystkim brak kolei (a autobusy są bardzo drogie!), wszędobylskie topole i bardzo dużo Polaków.
Przygnębiająca prowincja na przygnębiający dzień :) :>

xoxo,
Simona

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz